Bilim

Ateş Ne Zaman ve Nasıl Keşfedildi?

İnsanoğlu, ateşi çok eski zamanlardan beri bilmektedir. Bundan yüz binlerce yıl önce Avrupa’da insanların yaşamış olduğu belirli mağaralarda, ocak niyetine kullanıldığından şüphe edilmeyen taşlar arasında kömür ve yanık kemik parçaları bulunmuştur. Fakat insanoğlu ateş yakmayı nasıl öğrenmişti acaba? Bu soruyu ancak tahminle cevaplandırabiliriz. İlk insan ateş yakmayı öğrenmeden önce de bunu nasıl kullanacağını,ateşten nasıl yararlanacağını biliyordu.Örneğin yıldırım kof bir ağaç kütüğünü yakıyor,bunun yakınındaki bir insan da kütükten sağladığı ateşi uzun süre muhafaza ediyordu. Yukarıda değinmiş olduğumuz gibi, mağara devri insanının ateş yakmayı nasıl öğrendiğine ilişkin tutarlı bir tahminde bulunabiliriz.

Karanlıkta kuvvetle birbirine sürtülen taşların kıvılcımlar meydana getirdiğini mağara adamı muhakkak fark etmiştir.Fakat iki taşı birbirine sürterek ateş yakabilmek fikrinin doğması ve bunun uygulanması için nice kuşakların geçmesi gerekmiştir.

İnsanoğlu tarafından yakılan ilk ateş konusunda değişik bir tahmin daha vardır.Bu tahmin,günümüzde ilkel topluluklarda yapılabilecek bir gözlemle ilgilidir. Şimdi,sözünü ettiğimiz bu ilkel topluluklardaki bazı yöntemlere değinelim. Alaska da bazı kabilelerden yerliler, iki taş üzerine sülfür(kükürt) sürer ve bu taşları birbirine sürterler. Kükürt ateşlenince de, yanan taşı kuru otların veya ateş alabilecek başka şeylerin üzerine atarlar.
Hindistan da ve Çin de ,kırık bir çömlek parçasına bir bambu(kamış) çubuklar sertçe sürtülür. Bambu çubuğun dış yüzü çok serttir ve çakmak taşı niteliklerine sahiptir. Eskimolar ise,alelade bir kuartz parçasını, bir demir piriti parçasına sürterler. Kuartz, bünyesinde silisli demir parçaları,Eskimolar’ın yaşadıkları çevrede çok yaygın ölçüde bulunur. Kuzey Amerika’da yaşayan Kızılderililer arasında da ateş yakmak için iki çubuğu birbirine kuvvetle sürtüştürmek çok yaygın bir yöntemdir.Örneklerden de anlaşılacağı gibi,bu uygulama ve yöntemlerin hepsi yaklaşık olarak aynı esasa dayanmaktadır.

Eski Yunanlılar ve Romalılar ise başka bir yöntemden yararlanırlardı. Bu yöntemin temel unsuru,güneşin ışınlarını belirli bir noktada odaklaştıran bir nevi mercektir. Güneşin ışınları bu mercek sayesinde belirli bir noktada yoğunlaştırıldığı zaman,kuru bir ağaç parçasının yanmasını sağlayacak kadar ısı uygulanmış oluyordu.

Eski çağlarda ateşle ilgili olarak dikkati çeken bir şey de, birçok ilkel toplumlarda insanların “devamlı ateş” i muhafaza etmeleri, bu bakımdan gösterdikleri titizliktir. Şimdiki Meksika’da yaşayan eski Mayalar, Aztekler, tapınaklarında veya belirli yerlerde hiç sönmeyen, sönmesine meydan verilmeyen devamlı ateşler yakarlardı. Eski Yunanlılar, Mısırlılar ve Romalılar da tapınaklarında aynı yöntemi uygulamışlardır.

Yazıyı Yazan: Selim Çayır

80’lerin son kuşağından, bilginin satılamayacak veya satın alınamayacak olduğunu düşünen, bildiklerini bu mecra vasıtasıyla misafirlerine aktarmayı hedeflemiş Bilgi Rehberi yazarı…

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir