Kültür&Sanat

İlk Kitap Ne Zaman Yazıldı?

Bildiğimiz kadarıyla ilk kitap Orta Çağ’da ortaya çıkmıştır. Onlara biraz olsun yakınlığı olan şey, papirüs rulolar üzerine yazılardır. Bu rulolar, papirüs yapraklar birbirine yapıştırılarak hazırlanıyordu. Eski Romalılar, bunları bildiğimiz “cilt” anlamına “volumen” diye isimlendirmişlerdir.

papirüs

15. yüzyılın ortalarına doğru , papirüsün yerini parşömen ve “vellum”denilen malzeme aldı. Parşömen, koyun ve keçi derilerinden yapılıyordu. Buzağı derisinden hazırlanan vellum ise , daha ince parşömen niteliğindeydi. Şimdiki yaprak yerine geçen her tabakanın bir yüzüne(yani bir sayfaya) yazılıyor ve bu tabakalar aynı boyda,aynı ende kesilip birleştiriliyordu.

vellum

Velluma ait bir görsel

Ancak ,günümüzdeki basılı kitaplar Orta Çağ da görülüyor. Dört parça vellum, her parça iki yaprak meydana getirecek düzenle katlanıyor ve bu parçalar iç içe yerleştirilerek, sekiz yaprak bir “bölüm” hazırlanıyordu.
Bu bölümler, kitabı yazacak kimseye gönderilirdi. Vellum yeteri kadar kalın olduğundan, her iki yüzüne yazabilme olanağı vardı. Bölümler bittikten sonra yapılacak şey, bunları kitap şeklinde bütünlemek üzere ciltçiye göndermekti.
Ciltçiler, bölümleri arkaya doğru kıvrılan katlarından kordonla dikerlerdi. Bütünlenen bölümler tahta kapakların arasına alınıyor, kitabın sırtına ve tahta kapların yüzeyine de deri kaplanıyordu. Deri kaplamaların işlenmesi, yaldızlanması sonra gelen işti.

Ortaçağ kitaplarının çoğu İncil ya da dini nitelikte yazmalardır. Bunları hukuk, tıp, tabiat tarihi konusunda kitaplar izlemiş, kronikler ve romanlar sonradan gelmiştir. Burada belirtmeyi yararlı gördüğümüz bir husus da Ortaçağ’daki kitapların çoğunun Latince olduğuydu.

Yazıyı Yazan: Selim Çayır

80’lerin son kuşağından, bilginin satılamayacak veya satın alınamayacak olduğunu düşünen, bildiklerini bu mecra vasıtasıyla misafirlerine aktarmayı hedeflemiş Bilgi Rehberi yazarı…

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir